De overheid is niet in staat om van binnenuit te veranderen in een 2.0-overheid

[Ralf Mohnen]

Ik ben een groot voorstander van Ambtenaar 2.0 en vind het super dat er al meer dan 2000 ambtenaren en niet-ambtenaren zich hier hebben aangesloten!

Ik vraag me echter steeds meer af of de overheid van binnenuit wel in staat is te veranderen in een 2.0 overheid.

Waarom ik me dat afvraag?

De aanname is dat de overheid voor het jaar 2000 vanwege haar informatiepositie een machtspositie had, die ze sindsdien kwijtgeraakt is door de opkomst van internet. Personen en organisaties buiten de overheid vaak veel sneller over meer informatie beschikken waardoor die machtspositie verschoven is naar buiten de overheid. Die aanname klopt volgens mij voor 100%.

Echter, de snelheid van de verandering door nieuwe mogelijkheden op internet en andere innovaties is zo groot, dat geen enkele overheidsorganisatie in staat is dit bij te benen. Door de wijze waarop de overheid werkt en besluitvormingsprocessen op dit moment werken, kan de overheid die snelheid van verandering - zoals Ambtenaar 2.0 wil bereiken - helaas nooit bereiken.

Het wachten tot de generatie die 2.0 normaal vindt in de meerderheid is, is natuurlijk geen optie, want dan zitten we waarschijnlijk al op 12.0!

Of zie ik iets over het hoofd?

[Ralf Mohnen]

Hoi Davied!

Die Obama ben ik nu ook aan het zoeken en ik denk dat dat gaat lukken, gezien de reacties die ik van politici krijg. Misschien kan ik daar binnenkort iets concreters over zeggen. Voor het eind van het jaar moet wel lukken schat ik zo in. Ik moet wel zeggen dat ik altijd optimistisch ben...

Het viel me inderdaad ook op dat die 20 commissies vrij veel overeenkwamen met mijn Ning-omgevingen. Die zijn echter zo nieuw dat ze nu nog bij maar weinigen bekend zijn. Via Politiek Nederland en artikelen in bladen probeer ik dat te versnellen.

Heb jij - of andere leden - al een Obama op het oog, of moet hij/zij nog naar voren treden?

[Krispijn]

Ralf,

Kijk'ns in de LinkedIn Groep innovatie 2.0 bij deze discussie.
Daar loopt een forse discussie over de 20 commissies.

Elders loopt in dezelfde groep ook discussie over politiek 2.0. Het is al wel een hele volle kroeg met veel ondernemers, ambtenaren en wetenschappers (ruim 2.500).

[Ralf Mohnen]

Hoi Krispijn,

dank je, ik ben ook lid van die groep en neem ook al deel aan de discussie die je aangeeft...;-)

Welke discussie over politiek 2.0 bedoel je?

[Krispijn]

Deze bedoel ik.

[Ralf Mohnen]

@Krispijn,

bedankt, ik had dat niet opgevat als discussie over Politiek 2.0.

De bijeenkomst van a.s. 30 september gaat niet lukken, maar een volgende bijeenkomst wil ik zeker bijwonen! Ziet er zeer interessant uit!

[Erik Jonker]

Terechte vraag die overigens niet alleen geldt voor de overheid maar voor elke grote organisatie, ook in de private sector. Ten aanzien van de noodzakelijke cultuurverandering, dat kost gewoon tijd maar dat heeft minder met de overheid te maken en meer met cultuurveranderingen zelf. Ten aanzien van innovatie kan de overheid de "schade" beperken door zijn houding op een aantal gebieden te veranderen. Bijvoorbeeld ten aanzien van het gebruik van web 2.0 middelen uit de consumentenmarkt. De standaard houding is er momenteel 1 van "voldoet niet aan onze eisen", "niet veilig genoeg", "onvoldoende continuiteit" etc. Soms legitiem maar we lopen er wel veel kostenbesparingen door mis en we worden er als organisatie(s) ook minder effectief door. Booz&Co een amerikaans consultancy bureau schreef er een mooi artikel over: "the consumerization of corporate IT". Bij het meer volgen van die lijn zal de machtsverhouding minder verschuiven als jij aangeeft (hoop ik ;-)

[Monique Roosen]

@erik Terecht punt mbt cultuurverandering want daar gaat het juist om. En dit speelt bij het bedrijfsleven net zo als bij de overheid. Enige verschil dat ik zie is het tempo: binnen het bedrijfsleven wordt het vaak top-down afgedwongen (doe je niet mee, val je af) bij de overheid is het meer 'n proces van de geleidelijkheid en draagvlak. En ja het zou schelen als die Obama in Nederland zou opstaan ;-)

[Ralf Mohnen]

Erik, "the consumerization of corporate IT" is een mooi artikel. Dat lijkt inderdaad om wat je nu ook meemaakt als werknemer in een grote overheidsorganisatie! Wist niet dat dat in de vroege jaren 1980 ook op die manier ging, maar ja, toen was ik pas net oud genoeg om te beseffen dat ik leefde.

Goed punt dat de overheid de schade ten aanzien van innovatie kan beperken door zijn houding op een aantal gebieden te veranderen. Die keuze heeft de overheid nu.

Ik zou zelf op dit moment heel graag steun willen ontvangen van de overheid om veel sneller te kunnen innoveren, maar de tijd om te wachten op het vrijkomen van subsidie voor 2.0 innovatie heb je niet in deze snelle 2.0 wereld. Over een half jaar is te laat. Of heb ik het goede loket nog niet gevonden??? Ik heb trouwens ook geen behoefte aan ondersteuning als daar tegenover staat dat je je aan 1.0-regels moet houden...;-)

[Krispijn]

@Ralf Vreemd dat je eerst constateert dat de overheid te traag gaat en dan zelf gaat wachten tot het subsidieloket opengaat. Wellicht tijd dat ondernemers weer gaan ondernemen ipv eten uit de staatsruif? Anders krijgen we die overheid nooit kleiner.

Er zijn bergen tools beschikbaar en voor goede ideeën zijn er wedstrijden en competities genoeg om startkapitaal te vergaren. Het is vooral zaak om een verdienmodel te hebben, liefst zonder overheid. Bovendien zijn er vele manieren om goede initiatieven verder te helpen, geld is er maar 1 van. Truc is om de andere bronnen aan te boren binnen de overheid, zoals netwerk, kennis en enthousiaste mensen om te steunen.

[Ralf Mohnen]

@Krispijn,

Ik ben niet aan het wachten op een subsidieloket, als ondernemer moet je natuurlijk snel zijn als je een goed idee denkt te hebben en niet gaan wachten. Het is alleen zo dat ik de ontwikkelingen graag wil versnellen door met meer mensen samen er aan te gaan werken, want dat komt - volgens mij - heel Nederland ten goede. Het is alleen zo dat ik de weg nog aan het zoeken ben in deze voor mij nieuwe (fantastische) wereld waarin ik een half jaar geleden terechtgekomen ben. Ik denk dat ik nu mogelijkheden laat liggen omdat ik niet bekend ben met wat er mogelijk is. Het gaat trouwens nu al heel snel terwijl ik alles privé op eigen risico doe naast mijn voltijdsbaan bij de overheid.

[Patrick Savalle]

Je hebt natuurlijk gelijk. Een ministerie bijvoorbeeld is het typische voorbeeld van wat Mintzberg noemt een machine-bureaucracy. Dergelijke structuren zijn niet gemaakt om te kunnen veranderen.

De truc is trouwens niet de mensen of de cultuur te veranderen, maar het systeem. Er is voldoende onderzoek bekend om te kunnen inzien dat het gedrag van het grootste deel van de mensen zich aanpast naar de omgeving waarin ze in worden geplaatst. Denk aan de Salomon-Asch conformity experimenten, of Stanford-prison experiment. Een recent boek 'The Lucifer effect' brengt het allemaal mooi samen.

Mijn idee is dat cultuur een emergente uiting is van de manier waarop mensen zich hebben georganiseerd. Organiseer ze anders en de cultuur verandert mee.

Wat we dus nu hebben is een paradox. Om te kunnen veranderen naar bv. een 2.0 organisatie, zou het een 2.0 organisatie moeten zijn. De 1.0 organisatie is nooit gebouwd op verandering....

[Hans Damen]

Ik heb een tijdje deze discussie gevolgd, maar als Mintzberg van stal wordt gehaald om een ministerie (één ministerie? elk ministerie?) te typeren moet ik even reageren.

Organisaties veranderen als mensen veranderen. Denk vooral niet dat je de cultuur van een organisatie veranderd door de hark anders te tekenen. Natuurlijk is Ambtenaar2.0 allemaal nog pril en klein en zo. Maar het krijgt wel een kans en wordt op een aantal plaatsen ook gestimuleerd. Laat dat dan maar het zaadje zijn dat kan uitgroeien tot een mooie boom. Oeps, beeldspraak1.0.