Ambtenaar 2.0

samen werken aan overheid 2.0

Jonge werknemers zijn over het algemeen meer thuis in digitale mogelijkheden omdat ze zijn opgegroeid met computers. Dat maakt ze niet direct ambtenaar 2.0, maar de drempel is lager. In NRC Next stond recent een artikeltje over het tekort aan jonge ambtenaren, zie hier.

Vraag: Hoe kunnen we werken bij de overheid aantrekkelijker maken voor jongeren?

Weergaven: 345

Hierop reageren

Berichten in deze discussie

pff daar vraag je wat...

Ik denk dat een wisselwerking tussen cultuurverandering, coaching en facilitering nodig is.

* Wees zelf trots op je werk en draag het uit. We hebben te kampen met een stoffig imago, we werken in de ogen van buitenstaanders bij organisaties waar niets kan of mag. Alleen de mensen die al bij de rijksoverheid werken en dit leuk vinden kunnen daar iets aan veranderen.
* Ga als rijksoverheid naar scholen en vertel daar over het werk
* Biedt veel meer stage/werkervaringsplaatsen en doe daar niet verkrampt over
* Een trainee moet vaak te lang wachten voordat hij/zij hoort of er plek is na het traineeship. Zo lopen jongeren de deur uit.
* Een computer/technologie geletterd persoon is gewend met mobiel (internet), laptop en allerlei applicaties te werken die niet overal beschikbaar zijn. Wanneer je vaak genoeg tegen een muur loopt zoek je wat anders.
* De hierarchische structuur zit in de weg, als je wilt samenwerken dan moet je niet tegengewerkt worden onder het mom van "ja maar dat is een ander departement/afdeling/sector"
* Help mensen, niet alleen met een introductie maar vraag hen wat ze nodig hebben om hun werk te kunnen doen. Laat oudere collegae de jongeren coachen maar wel een open mind houden voor het anders denken/werken van deze jongere. Leer andersom de jongeren te luisteren naar de oudere collega die met zijn/haar werkervaring veel kennis kan overdragen.
* Stop met werving via de Volkskrant. De manager mag het dan wel leuk vinden om zijn/haar eigen advertentie te zien staan, maar jongeren lezen deze niet. Neem een voorbeeld aan Defensie (via GeenStijl.nl), die weet de doelgroep te vinden.

Overigens heeft Mediaplaza een workshop in de planning staan met dit onderwerp.
Ik ben het eens met de opmerkingen van Anja. Ik zou daar nog aan toe willen voegen: biedt de mogelijkheid om creativiteit te uiten. Er zijn zat jonge ambtenaren vol nieuwe ideeen. Helaas lopen ze vaak vast in de stroperigheid van de organisatie.

Ik pleit dan ook voor een ´speeltuin´ voor jonge, gedreven ambtenaren. Als iemand een goed idee heeft, maak dan wat tijd en geld vrij en laat het maar even gaan. Dat hoeft echt niet heel duur te zijn en kan hele leuke dingen opleveren. In het bedrijfsleven gebeurt dit al veel vaker. Een aantal van de meest revolutionaire producten van de laatste jaren zijn ontstaan simpelweg door een aantal geinspireerde mensen de tijd te geven ideeen op te gooien, zonder direct de volgende dag resultaat te verwachten. De enige plek binnen LNV waar dit mogelijk is, is het InnovatieNetwerk. Maar ook andere afdelingen kunnen hier baat bij hebben.
Zoiets als bij Google dus? Daar mag je een deel van je tijd besteden aan een eigen idee en als dat aanslaat, dan wordt er geld voor vrijgemaakt. Google Maps zou bijv. zo ontstaan zijn. Evenals het sociale netwerk van Google, Orkut (de Hyves van Brazilië).

Mijn indruk is ook dat je vaak opgesloten zit in je werk en de grenzen van je functie. Als je een idee buiten je functie hebt, dan kun je daar vaak niks mee. Dat zou je best kunnen faciliteren inderdaad, maar dan wel LNV- of overheidsbreed, niet per afdeling.
@ Davied: helemaal voor. Nog nooit zoveel uren in mijn werk gestoken als sinds ik hier en in andere netwerken binnen de overheid actief ben. Geef me daar nu gewoon 0,1 of 0,2 FTE voor, dat verandert de tijdsbesteding echt niet tot nauwelijks.

Grenzen van het werk: ja, vandaag een poging gedaan om een organisatiebrede oplossing voor een probleem aan te dragen en voor het eerst een compliment daarvoor gekregen i.p.v. de standaardreactie: dat is toch afdeling x z'n pakkie aan. De overheid kan dus best veranderen :-) Het is alleen net een olietanker, die laat je ook geen pirouettes draaien in de haven van Rotterdam.
Volgens mij speelt, naast genoemde punten, ook mee dat jonge mensen niet blijven door het feit dat ze niet snel een vast contract krijgen, hierdoor stappen ze als ze de kans krijgen vaak snel weer over.
@ Erik, ik heb juist de indruk dat vaste aanstellingen nou niet echt in de top drie van belangrijke dingen staat van jonge(re) ambtenaren.

Uitdagend werk, ruimte voor creativiteit (eens Yvo), ruimte voor ontwikkeling en netwerken krijgen en vooral niet te lang over beslissingen doen (geen parafencultuur) is volgens en voor mij veel belangrijker.
Zonder deze dingen maakt iemand toch wel de overstap, want loyaliteit is maar tot zover en vastigheid/geld is niet het belangrijkste.
@ Anja: eens. Een vast contract is makkelijk nu ik op zoek ben naar een huis. Voordat ik bij de overheid begon heb ik echter 5 jaar in het bedrijfsleven gewerkt met een vast contract, maar dat stelt daar niet zoveel voor. Je baas gaat een keer failliet en je contract is weg... of er komt een reorganisatie of teruggang in de marktomstandigheden en je bent overbodig. De laatste groep met een vast contract dat iets voorstelt is de ambtenaar, beter beschermt dan dieren op de rode lijst ;-)

Uitdaging, verantwoordelijkheid, ruimte om te groeien en zelf beslissingen te nemen zijn voor mij veel belangrijker. Net als dekking van het management als je een keer een andere benadering kiest. Zoals ik samen met andere jonge collega's het afgelopen jaar een paar keer gedaan heb. Bij het kiezen van een andere benadering moet je soms het motto van Leen Zevenbergen volgen: eerst doen, dan pas informeren (mijn start met de rijkswiki was wat dat betreft hilarisch, maar meer voor de koffietafel). Het enthousiasme van meerdere afdelingen (en bij voorkeur departementen) maakt de kans op een positieve reactie groter.
Eerlijk gezegd houd ik me zelf meer bezig met de vraag hoe we het werken bij de (rijks)overheid leuk kunnen houden voor oudere werknemers -die overigens bepaald niet allemaal digibeet zijn- maar dat zal wel te maken hebben met mijn leeftijd ;-)
Drie dingen lijken me relevant, wat je leeftijd ook is:
1) Je moet het gevoel hebben dat je werk als zodanig relevant is. Nou, dan zit je bij de overheid al gauw goed - tenzij je die relevantie wilt aflezen aan de betaling die je er voor krijgt. Alleen, je krijgt wel dagelijks signalen dat dat niet zo is. Van de media, die graag schrijven over wat de overheid verkeerd doet of helemaal niet zou moeten doen. Uit je directe omgeving waar er altijd wel mensen zijn die vinden dat ambtenaren op hun kosten (belastinggeld) uit hun neus zitten te eten. En van onze eigen baas, de politiek, die ook voortdurend afgeeft op ambtenaren en vindt dat de overheid ingekrompen moet worden. Daar moet je tegen kunnen.
2) Je moet het gevoel hebben dat de manier waarop jij je werk doet en wat je tot stand brengt, gezien en gewaardeerd wordt. Dat ligt misschien wat moeilijker. Om dezelfde redenen als bovengenoemd, maar ook en vooral omdat je -als je de verhalen mag geloven- vaker terugkoppeling krijgt als je iets verkeerd gedaan hebt dan wanneer je iets geweldigs hebt gedaan. Tja. Ik denk dat daar inderdaad wel wat kan verbeteren. Maar mijn eigen ervaring is dat dat heel zwarte beeld niet echt klopt.
3) Je moet in belangrijke mate kunnen werken op de manier die bij jou past, met de middelen die bij jou passen. En daar zit zeker een probleem, want de overheid is niet echt snel met het beschikbaar stellen van technische hulpmiddelen, en veel vrijheid om zelf wat te ontwikkelen heb je niet. Denk je. Maar misschien valt dat wel mee, en moet je gewoon kijken wat wel kan. En vervolgens ontdekken dat dat veel meer is dan je dacht.
Mijn ervaring van een jaar of dertig is grotendeels positief. Eigenlijk heb ik alleen rond het laatste punt twijfels, en dat heeft dan misschien nog meer te maken met een vervelende eigenschap van ICT dan met de overheid. ICT dwingt je immers, op welke manier dan ook, in hokjes en spoortjes - en vanuit de organisatie bezien werkt ICT het lekkerst als het allemaal uniform is, en op een niveau dat 80% van de mensen er goed mee kan werken. En dat is nog makkelijk te organiseren ook. Met als gevolg dat degenen die meer willen en kunnen gefrustreerd raken.
Dat probleem zou ik ook wel willen aanpakken.
Een belangrijk verschil tussen de techniek bij de overheid en die van web 2.0 is juist dat bij web 2.0-functionaliteiten de gebruiker veel meer centraal staat. Niet in een hokje stoppen dus maar empoweren om zelf je werk in te kunnen vullen.

Ook relevant om te lezen: het artikel Professional 2.0 van Bart van der Meij.

Hij geeft aan dat o.a. zingeving (je eerste punt) belangrijker wordt en gaat sterk in op personal branding en nieuw leiderschap.
Zie overigens ook mijn blogpost hierover.
De overheid is op zich aantrekkelijk als start. Het probleem is niet zozeer dat we geen jongeren binnenhalen. Het probleem is dat we ze niet vasthouden. Het grootste verloop zit in medewerkers tot 35-40 jaar. De vraag is in hoeverre dat erg is. We weten niet goed of ze binnen het Rijk blijven of niet. Pas als we dat weten kunnen zeggen of we echt een gebrek aan jonge ambtenaren hebben.
Wat ik wel merk is dat LNV achter loopt op het gebied van techniek en software. Thuis kan ik veel meer met mijn computer dan hier op kantoor. Begin eens met het updaten van de soft- en hardware. Dat hoeft wat mij betreft niet afhankelijk te zijn van de nieuwbouw of niet.
Volgens mij liggen de problemen van het vasthouden (binnen krijgen lukt wel) van jonge werknemers bij de overheid inderdaad aan de grote verschillen tussen de verschillende generaties. Die einsteiner (geboren vanaf 1980) neemt een hele ander mindset mee de organisatie in als de zittende afdelingshoofden, projectleiders, managers en directie. vooral tussen de einsteiners en de generatie X zit wel eens spanning. Dit heeft met name te maken met de twee verschillen 'collectivistisch vs individualistisch' en 'multidisciplinair vs lineair'. Einsteiners weten heel veel van alles, maar hebben vaak geen diepgang wanneer ze van een opleiding komen. Het is dan ook niet altijd even gemakkelijk voor een organisatie om een takenpakket te knopen aan een einsteiner. Aan de andere kant bewegen ze makkelijker tussen de verschillende afdelingen en sectoren en weten ze mensen te vinden en intern draagvlak voor nieuwe ideeen te bouwen. De samenwerking met de babyboomers gaat vaak ook prima, die zien de lol wel in van jonge honden en kijken met een glimlach naar de creatieve plannen. De vaak ervaren babyboomers weten ook waar de hazen lopen en zijn een essentiele aanvulling voor de einsteiners.
Bij de generatie einstein horen natuurlijk een breed pakket aan bijzonderheden die wel op het web te vinden zijn. Ik denkt dat de mate waarin organisaties slagen de nieuwe generatie tegemoet te komen bepalend zal zijn voor de succesvolle integratie van deze nieuwe werknemers.

Ik stel dan ook voor om alle oude mannen met baarden op de bovenste etage te laten relaxen onder het genot van een pooltafel en borrelnootjes, laat ons het werk maar doen en als we iets niet weten dan wippen we even langs voor advies haha

even terug naar de vraag, de aantrekkelijkheid...

uit persoonlijke ervaring kan ik zeggen dat ik het altijd heel moeilijk heb gevonden wanneer mij geen verantwoordelijkheid gegeven werd. je loopt mee in projecten en je denkt, dit kan ik ook! en eigenlijk denk je: ik kan het beter. maar die 'ervaren ambtenaar' die de wereld al lang niet meer begrijpt zit aan het roer. en vaak wordt er een verkeerde kant opgevaren. Het is dan erg lastig om niet mee te mogen beslissen. Je verliest dan snel je interesse en energie voor een project, als dit vaak genoeg gebeurt neem je ontslag, vaak binnen een jaar hè. ik denk wel een bekend verhaal.

Ben het ook roerend eens met het idee van Yvo!

RSS

© 2017   Gemaakt door Dirk Jan van der Wal.   Verzorgd door

Banners  |  Een probleem rapporteren?  |  Algemene voorwaarden