Ambtenaar 2.0

samen werken aan overheid 2.0

De Week van TrainJeCollega (1 t/5 oktober) start dit jaar met deelname van een aantal overheidsorganisaties, onder andere van het ministerie van EL&I. Het initiatief tot de week is ontstaan bij de Gemeente Amsterdam, waar vorig jaar de eerste bijeenkomst is georganiseerd. Wat bij verschillende organisaties al enkele jaren sluimerde, namelijk dat de traditionele, formele opleidingsfaciliteiten niet in staat bleken te zijn snel en adequaat in te spelen op allerlei ontwikkelingen op terrein van kennisdelen en samenwerken in HNW-tijdperk, veroorzaakt door een gebrek aan visie, krimpende budgetten en taakstellingen,  had tot gevolg dat collega’s elkaar gingen helpen. Op zich een mooie ontwikkeling, maar je wilt toch wel graag dat de gapende kloof die dreigde te ontstaan tussen de meer traditionele leervormen en dit collegiale leren niet te wijd wordt. Als netwerker hoop je op verbinding en afstemming. En dat is nu net wat initiatieven zoals de Week van TrainJeCollega lijken te gaan bereiken. Omarmd intern door professionele opleidingsadviseurs en ondersteund door collega’s die met activiteiten rond HNW bezig zijn, wordt de Week van TrainJeCollega een gezamenlijke aanpak, dat intussen al heel veel trainingsaanbod heeft opgeleverd. Deze Week is bij EL&I gekoppeld aan de Week van Het Nieuwe Werken in november, het wordt beschouwd als een soort van opstapje naar die Week. Het collegiale leren is onderdeel van ‘social learning’ en ‘leren 2.0’. Uitgangspunt is: leren is leuk en hoe kan ervoor gezorgd worden dat het opdoen van nieuwe kennis zo gemakkelijk mogelijk gaat. Dat is ook een reden dat deze wijze van leren ondersteund wordt door allerlei web 2.0-tools, waaronder games.

Wat is ‘social learning’ en ’leren 2.0’ ?

Met ‘social learning’ wordt over het algemeen bedoeld: het combineren van ‘formele’ opleidingen en cursussen met ‘informele’ trainingen betreffende kennis delen en creëren. Er zijn echter ook andere definities en beschrijvingen: deze zien ‘social learning’ meer als leerprocessen tussen groepen mensen die een bepaalde situatie willen verbeteren en die hier gezamenlijk actie op ondernemen. 
Verscheidene onderzoeken laten zien dat mensen 80% van alle kennis opdoen via informeel leren, dus via sociale interactie.  De vraag is hoe kunnen organisaties en bedrijven ervoor zorgen dat het collegiale leren zo goed mogelijk ondersteund en gestimuleerd wordt.  De opkomst van  web2.0 heeft ervoor gezorgd dat kennis steeds makkelijker te consumeren is en dat kennis delen en creëren voor iedereen toegankelijk is. Het informele leren maakt grotendeels gebruik van sociale media instrumenten, zoals forumdiscussies, chatten, blogs, wiki’s, games, gedeelde video’s en foto’s, samenwerkingsplatforms, enz. Het oppakken van het collegiale leren door formele opleidingsprofessionals in de Week van TrainJeCollega is een eerste stap in een hopelijk, verdere integratie van beide leervormen.

Ontstaan van collegiaal leren in organisaties
Enkele jaren geleden toen Ambtenaar 2.0 bij het voormalig ministerie van Landbouw, Natuur en Voedsel ontstond, bleek er al snel sprake te zijn van een groep van zogenaamd ‘early adaptors’ die door hun enthousiasme en talenten in staat bleken te zijn goed om te gaan met die grote hoeveelheid nieuwe social media en deze ook actief inzette bij hun streven naar vernieuwing in de werkcultuur. Omdat de traditionele werkomgeving, zeg maar de interne ICT-werkplek, dusdanig sterk verouderd was en nog niet ingesteld was op het omgaan met die snelle, interactieve media lag het voor de hand – ook uit oogpunt van het vast taak- en werkpakket dat uitgevoerd moest worden – dat heel veel omgaan met deze nieuwe media thuis in de vrije tijd, waar medewerkers vaak beschikten over veel modernere apparatuur en sneller internet,  gebeurde.

Door deze bereidheid om werk en privé met elkaar te vermengen, ontstond er een soort van kenniskloof betreffende inzet en gebruik van deze media tussen de ‘early adaptors’  en de alleen op hun vaste werk gerichte collega’s. Een kloof die niet overbrugd werd door het op dat moment aanwezige professionele opleidingsaanbod. De traditionele opleidingsonderdelen van de departementen bleken niet in staat te zijn snel op deze nieuwe en actuele instrumenten in te spelen. En wat ook duidelijk was dat een groeiend aantal medewerkers kennismaakte met deze media, vaak doordat hun kinderen er al mee bekend bleken te zijn en ook veel tijd op allerlei platforms doorbrachten. En je zag dat social mediaplatforms zoals Twitter, Hyves, Facebook en het ambtenarenplatform op ning, Ambtenaar 2.0, enorm populair werden.

Dus pakten de voorlopers het zelf op: gestart werd met het geven van workshops, Open Koffies, netwerkbijeenkomsten of gewoon even naar het bureau lopen van de vragende of biedende collega. Kenmerken van deze wijze van leren is: het is laagdrempelig, het gebeurt vaak door collega’s, het leeraanbod is gratis, het gaat vaak om actuele kennis, het kan snel zijn, locatieonafhankelijk (bureau, werkkamer, vergaderzaal, enz.) en het kan fungeren als een eerste kennismaking zijn met iets dat later kan uitmonden in een echte opleiding.

Een overvloed aan social media platforms en mobiele devices

Wat de leerachterstand nog verder dreigde te vergroten, was dat er een enorme groei was van heel veel verschillende soorten platforms, waarvan een aantal uitvoering van dezelfde soorten functies mogelijk maakt: zo had je nieuwssites, (micro)blog- en wikisites, allerlei soorten discussie- en forumsites, boek- en bibliotheeksites (LibraryThing, Delici.ous, enz.) en ook nog eens sites die een aantal functies op het terrein van samenwerken en kennisdelen combineerde (SocialText, Digitale Werkplek Rijk, Pleio, Ning, Facebook, Hyves, enz.).
Medewerkers weten vaak niet welke keuzes ze moesten maken en ze begonnen het zicht te verliezen welke sites nu echt voor hun werk belangrijk waren en welke niet. En dit zijn nu juist media, waarmee samenwerken en kennisdeling mogelijk wordt gemaakt.  De noodzaak voor richting in keuzes en ondersteuning begon zich voor te doen.

Mobiele apparaten die je altijd bij je draagt

Om het nog lastiger te maken, blijkt na enkele jaren – en zeker met het verschijnen van ‘mobiele devices’ als iPhone en de tabletpc van Apple, de iPad, dat het een aantal toestellen waarmee geïnternet en social media sites mee bezocht kan worden enorm wordt uitgebreid en door hun vaak prettig formaat en grote mate van gebruikersvriendelijkheid,  thuis al snel leidt tot aanschaf, ook al zijn de toestellen duur.  Toestellen waarmee je toch moet leren omgaan. En helaas, de traditionele opleidingsinstellingen zijn niet in staat om snel in te spelen op die enorme brei aan nieuwe applicaties en devices. Gelukkig zijn er wel collega’s die dat kunnen, dus al snel zie je een netwerkje ontstaan van informele, social media trainers die workshops en bureaubezoeken geven aan collega’s die daar behoefte aan hebben. Jammer genoeg moet je dan weer wel toegang tot dat netwerk hebben, maar geleidelijk aan ontstaat er bekendheid hierover. Mede dankzij gebruikersgroepen die zich gaan profileren. Op dit moment fungeert er een iPad-gebruikersgroep bij EL&I, dat eens in de zoveel tijd bij elkaar komt om kennis over het gebruik en de leukste iPad-applicaties met elkaar te delen. Het leuke is dat ook medewerkers zonder iPad – soms wel voorzien van een ander mobiel device – de bijeenkomsten bezoeken. Op 13 september staat de volgende bijeenkomst weer gepland.

Hoe nu zo meteen verder?

Het belang van de week is dat medewerkers op een leuke en informele wijze kunnen kennismaken met een scala van trainingen niet alleen op het terrein van sociale media en internet, maar ook op vakinhoudelijke terrein. De (tot nu toe vaak onbekende) trainers, je collega’s van een andere directie of departement, die over actuele kennis beschikken en bereid zijn deze te delen met hun collega’s komen nu tijdens de Week in beeld: medewerkers zien welke collega’s beschikken over bepaalde kennis, die ook voor hen van nut is.
Het zou daarom goed zijn dat dit soort collegiale kennis ergens te borgen, bijv. op een soort van marktachtig platform, waar vraag en aanbod naar trainingen en kennis bij elkaar komen.
Waar ook het echte opleidingsaanbod aanwezig is, zodat je als medewerker keuzes kunt maken en met collega’s kan praten op dit platform welke opleiding of training voor hem/haar geschikt is.


Zo’n markt- en opleidingsplatform kan ook dienen als kenniscommunity om medewerkers die opleidingen gevolgd hebben, deze met elkaar te evalueren en in later stadium te dienen als vraagbaak als zij bezig zijn de gevolgde opleiding in praktijk te brengen.

Er zijn al eerste stappen gezet om leerplatforms te realiseren, een ervan is de ‘Lerende overheid’ op Pleio. Als dit platform zich kan doorontwikkelen om naast een kennis- en gespreksplatform te zijn ook een marktplaats te zijn voor vraag en aanbod van zowel formele opleidingen als die afkomstig van collegiale trainers dan kan dit een echt een interactief en professioneel leerplatform voor de Rijksoverheid worden.

Links

 

Weergaven: 137

Tags: TJC, Week TrainJeCollega, collegiaal leren, leren 2.0, social learning

Opmerking

Je moet lid zijn van Ambtenaar 2.0 om reacties te kunnen toevoegen!

Word lid van Ambtenaar 2.0

© 2014   Gemaakt door Davied.   Verzorgd door

Banners  |  Een probleem rapporteren?  |  Algemene voorwaarden