Ambtenaar 2.0

samen werken aan overheid 2.0

Deze blog is ook te lezen op Pleio.nl

 

Hoe ziet een toekomstbestendig intranet er uit? Met die vraag werden een aantal collega's binnen de gemeente Haarlem op pad gestuurd. Het beantwoorden van de vraag werd een ontdekkingsreis naar de mogelijkheden van het web. Het beantwoorden was en is schieten op een bewegend doel.

De ontwikkeling van Intranet

Door de opkomst van social media en nieuwe webfunctionaliteit is het beeld van wat een Intranet zou kunnen of moeten zijn behoorlijk veranderd. De meeste Intranetten zijn oorspronkelijk vooral gericht op communicatie vanuit 'het management' naar 'de medewerkers'. In de Haarlemse situatie is dit nog steeds het geval. De grote verandering zit dan ook niet op dit punt, aan de behoefte van het management om medewerkers te informeren is in essentie niets veranderd. Het moet er allemaal wel wat gelikter uitzien maar dat is het dan ook wel.

imageWat wel is veranderd is het verwachtingspatroon van de medewerkers. Gevoed door wat ze op Facebook, Hyves en meer zakelijk op LinkedIn kunnen, ontstaat de behoefte om ook via het Intranet het gesprek met elkaar aan te gaan. Collega's willen hun nieuws delen zonder tussenkomst van een webredacteur. Bovendien willen ze kunnen reageren op de berichten van hun collega's, al is het maar deze via deze overbekende knop.

Maar dat is niet het enige. Wat we merken is dat steeds meer collega's de behoefte hebben kennis te delen of op zoek zijn naar kennis. Een mogelijkheid die het klassieke Intranet door de centrale sturing van de inhoud maar in beperkte mate biedt. Doordat het Haarlemse Intranet deze mogelijkheid onvoldoende biedt zijn collega's zelf alternatieven gaan zoeken. Het aantal collega's dat gebruik maakt van Yammer, Ning en LinkedIn neemt nog steeds toe. De kennisdeling die daar op gang komt, levert niet alleen voordeel op voor de halers en brengers van informatie maar ook voor de organisatie.

Als je dat vaststelt, wat betekent dat dan voor de oorspronkelijke vraag, hoe ziet dat toekomstbestendige Intranet er dan uit? Er lijkt maar één antwoord mogelijk: een toekomstbestendig Intranet moet een Social Intranet zijn. Een Intranet wat niet alleen vanuit het management wordt gevuld maar waarin medewerkers zelf hun bijdrages kunnen plaatsen, en op bijdrages kunnen reageren. Een Intranet waarbinnen medewerkers groepen kunnen starten om samen te werken en kennis te delen. Een Intranet dat niet alleen aansluit bij de behoefte van de organisatie maar ook bij de persoonlijke behoefte van de medewerker. Kortom Insite moet Insite2.0 worden.

En toen was er Pleio

Na de wat vraag komt de hoe vraag. Hoe ga je aan al deze ambities invulling geven. Er zijn een aantal markpartijen die een platform bieden waarmee je geheel of gedeeltelijk invulling kunt geven aan de doelen van een social intranet. Zo is er SocialText en worden ook de mogelijkheden van Yammer steeds verder uitgebouwd. Via Ambtenaar2.0 hebben we inmiddels Pleio ontdekt en werd al snel duidelijk dat dit een platform is met een enorm potentieel. De functionaliteit die Pleio beidt om online samenwerking te ondersteunen sluit 100% aan bij de behoefte. Door de open source basis van Ellg en het werken met widgets biedt het bovendien grote flexibiliteit. Behoefte aan andere of extra functionaliteit: laat een widget aanpassen of bouwen. Pleio is daarmee een fantastische basis voor een Social Intranet.

Op dit moment is er voor de gemeente Haarlem een eigen deelsite ingericht en wordt er door FADesign (Irene Pieper, ook te vinden op Pleio) hard gewerkt aan het grafich ontwerp, een aantal van haar eerdere ontwerpen vindt je aan het eind van de bovenstaande presentatie. Coldtrick is gestart met de ontwikkeling van een aantal nieuwe widgets die wij graag willen gebruiken. Over beide later meer. Om een kleine indruk te geven van hoe het moet gaan functioneren nog een fantastische video van RWS die de essentie van het Intranet laat zien.

 

Wordt vervolgd....

Weergaven: 696

Opmerking

Je moet lid zijn van Ambtenaar 2.0 om reacties te kunnen toevoegen!

Word lid van Ambtenaar 2.0

Reactie van Joost Geraets op 14 Januari 2011 op 13.26

Graag sluit ik me bij Marcel aan om te zeggen dat ik Pleio een geweldig project vindt. Echter ik maak me zorgen over de schaalbaarheid van Elgg en daarmee van Pleio. Oorspronkelijk was de Ambtenaar 2.0 community op zoek naar een alternatief voor Ning om verschillende, goede redenen. Een Elgg installatie als alternatief heb ik in verschillende reacties her en der mede aangedragen, met als voorbeeld mijn eigen initiatief Open 2.0.

 

Van een ambitie om van Pleio/Elgg vervolgens een platform voor alle overheden te maken was toen, bij mijn weten, geen sprake. Nu dat inmiddels de ambitie is zou ik eerder voor het door Marcel genoemde Drupal (+ modules zoals bijvoorbeeld Organic Groups) kiezen dan voor Elgg. Niet alleen vanwege de genoemde schaalbaarheid maar ook omdat er diverse ontwikkelingen zijn in het Drupal-project rondom bijvoorbeeld zoeken (Apache Solr) en het semantisch web (RDF). Bovendien is de internationale community rondom Drupal vele malen groter dan rondom Elgg. Verder denk ik aan voorbeelden van Drupal websites zoals die van het Witte Huis en aan het recente bericht 'Drupal open-source web content management system chosen for more th...'. En behalve de grote community zijn er internationaal en 'in eigen land' diverse bedrijven die Drupal ondersteunen.

 

Het is in ieder geval een goed idee, vind ik, om tijdig over dataportabiliteit, conversie / migratie en dergelijke na te denken in relatie tot de ambities voor de toekomst. Mochten bepaalde stappen noodzakelijk blijken dan kom je wellicht minder en / of minder snel voor verrassingen te staan.... In ieder geval is het fijn dat met de keuze voor Elgg de toegang tot de data in de MySQL database geen enkel probleem is. De wijze van opslag en het datamodel zouden eens door een specialist bekeken kunnen worden en vergeleken met de wijze waarop andere software zoals Drupal met 'dezelfde' gegevens omgaat.

 

Naslag:

Witte Huis stapt over op open source cms;

Witte Huis doneert Drupal-code.

Reactie van Marcel Krassenburg op 13 Januari 2011 op 17.54

@Dirk Jan

Laat ik voorop stellen dat ik Pleio een geweldig initiatief vind en dat het alle ruimte en steun moet krijgen om te slagen. En het heeft al veel goede elementen in zich: Open Source, een richtinggevend manifest en aandacht om de content in Nederland te plaatsen. Ik ben ook serieus geïnteresseerd voor een samenwerkproject in Zoetermeer.

Ik was wel nieuwsgierig hoe de keuze voor Elgg tot stand was gekomen en waarom b.v. niet Drupal. Maar het zal ongetwijfeld een goed product zijn wat doet wat nodig is, ik zal mij eerst eens verder in de techniek ervan verdiepen :-). Voorlopig ken ik het alleen van de huidige Pleio opzet.

Een zekere lockin is er inderdaad altijd zodra je een keuze maakt voor een bepaalde technische vorm. En je gaat telkens verder bouwen op de basis die zo is gelegd. Dus verder werken met het gegevensmodel en verder doorbouwen op eerdere programmafuncties. Het initiele ontwerp en de beperkingen van de gekozen techniek zijn van groot belang voor de mogelijkheden op termijn. Natuurlijk is het probleem dat als je eerst een volledig ontwerp zou willen hebben, een project zoals Pleio nooit van de grond komt. Het is - helemaal 2.0 - werkendeweg ontdekken wat wel en niet werkt.

Het is echter wel mogelijk om - parallel of voorafgaand - een analyse te maken van het gegevensdomein van samenwerken en om te proberen de functionele wensen scherper te krijgen. Tenminste, als resultaatgericht samenwerken het doel is en Pleio of het Intranet niet beperkt wil blijven tot kennisdelen. Zie het gevaar van een "dooie BDplaza" zoals Erik Kraan aangeeft. 

Basisgegevens
Gegevens zijn meestal stabieler dan processen. Mijn ervaring is dat de huidige CMS-en en communitytools op een gegevensmodel berusten, dat niet volledig is voor het resultaatgericht samenwerken. Een CMS heeft als kernentiteit de node of item (pagina) en de persoon (user). Een communitytool kent de groep, persoon en "bericht" als kernentiteit.
De vier basisgroepen van gegevens die echter nodig zijn voor samenwerken: organisatie/functie/persoon (wie), vraagstuk/proces/project/actie (wat), informatie/bericht, ordening. Met die gegevens kan je in kaart brengen wie wat doet voor een organisatie en welke informatie daarover beschikbaar is. De ordening (thema's, trefwoorden) helpt om overzicht te houden (selectie, sortering, groepering).
Maak daarom parallel aan de ontwikkeling van Pleio een generiek gegevensmodel voor de toekomstige Pleio-applicaties en stel het beschikbaar aan andere platformen (Typo3, Drupal).

Bouwstenen
De huidige Pleio aanpak is gebaseerd op Open Source en Vrije Software. Programmacode is aan te passen, applicaties zijn vrij te gebruiken. Al een hele stap vooruit. Nog mooier zou zijn als Pleio zorgt voor bouwstenen die op veel meer platformen te gebruiken zijn. Dus ook door de Typo3-groepen en Drupalgebruikers. Of in samenhang met de CMS-en van overheden.
Dit krijgt een start door succesvolle Pleio-modulen functioneel te beschrijven op een generieke manier. Daarmee kunnen andere platformen dezelfde slimme toepassingen ook ontwikkelen in hun eigen techniek. Pleio wordt daarmee initiator van een functionele verbeterslag.  


Mooie definitie van Willem Pieterson 
"Government 2.0 is een overheid die gedetailleerder waarneemt en verfijnder actie onderneemt door een open samenwerking tussen actoren met nieuwe technologie die resulteert in het oplossen van maatschappelijke problemen"

 

Reactie van Dirk Jan van der Wal op 13 Januari 2011 op 11.13

@Marcel

Waarom zoeken naar een oplossing die niet afhanklijk is van Pleio? Bij een andere keuze ontstaat vanzelf ook een afhankelijkheid van dat product.

Pleio is bovendien gerealiseerd met Ellg, een open source product dat we ook op onze eigen servers kunnen zetten en waarmee we ook onafhankelijk van Pleio verder zouden kunnen als we dat willen.

Lockin heb je altijd in zekere mate maar wordt in dit geval beperkt door te kiezen voor een Open Source oplossing. Wel afhankelijk van een product maar niet van één leverancier.

Op zich ben ik het helemaal eens met je pleidooi voor die generieke specificatie. Ik verwacht echter dat het een enorme opgave gaat worden om dat te realiseren. Overigens is voor zover ik weet de rijksbrede standaardisatie gebaseerd op EasyCMS (ook Open Source) dus m.i. is daar in dezelfde mate sprake van Lockin als nu met Pleio en Ellg. 

Kortom: we kunnen nu op deze manier op relatief eenvoudige wijze in een functionele behoefte voorzien. Die behoefte wordt nu door de medewerkers zelf op andere manieren ingevuld (Ning, Yammer) waarbij we een stuk minder zekerheid hebben over beveiliging en waarbij de data bovendien op servers buiten Nederland staat. De Twitter dagvaarding rond Wikileaks laat zien waarom we dat niet willen.

Reactie van Marcel Krassenburg op 10 Januari 2011 op 23.39

Het zou goed zijn om onderdscheid te blijven maken tussen de functionele wensen voor een Intranet en de technische realisatie ervan. Ik vind dat Joost wel een punt heeft om te zoeken naar een oplossing die niet geheel afhankelijk is van Pleio. Ik begrijp wel dat je met de specifieke technische keuze voor Elgg sneller stappen maakt, maar daarbij creeer je een nieuwe lockin. En waarom Elgg en niet Drupal? En waar is de onderbouwing? Zelfs bij Drupal - met een goede componentaanpak - ga je zelf weer extra database-achtige toepassingen maken, dat zou anders moeten.

Ik zou ook voorstander zijn van generieke functionele specificaties die op verschillende technische manieren kunnen worden gerealiseerd. En meer aandacht voor standaardisatie van semantiek en gegevensdefinities. En van opbouw en structuur van Intranetten. De ministeries is dat al gelukt voor hun websites, waarom kunnen gemeenten dat niet.

 

 

Reactie van Dirk Jan van der Wal op 10 Januari 2011 op 17.18

@Erik Kraan

Al die organisaties zullen hun eigen keuzevrijheid houden. Pleio zal ook geen succes worden als het 'verplicht' wordt gesteld. Op het web zullen mensen de tools kiezen die brengen wat ze nodig hebben, daar ligt m.i. ook de kracht van Pleio. De functionaliteit komt voort uit de wensen van de gebruikers. De crux is de bekendheid bij de mensen die besluiten nemen. Daar zal vanuit Ambtenaar2.0 hard aan gewerkt moeten worden.

Wij willen voor het intranet juist af van de redactie, meer user generated content en alleen de cenbtrale zaken via een beperkte redactie.

 

Reactie van Dirk Jan van der Wal op 10 Januari 2011 op 17.06

@Erik Jonker

Helemaal met je eens. De samenwerking wordt wel een stuk eenvoudiger als Pleio zich zou ontwikkelen tot hét platform voor samenwerking tussen ambtenaren. De potentie is er.....

Reactie van Dirk Jan van der Wal op 10 Januari 2011 op 16.59

@joost

De technische basis is m.i. niet het meest relevant, het gaat met name om de geboden functionaliteit. Als je als gemeente dit soort functionaliteit wilt binnen je intranet met daarbij ook de mogelijkheid  om eenvoudig samen te werken met ambtenaren bij andere overheden dan moet je m.i. een heel goed verhaal hebben als je daarvoor Pleio niet zou gebruiken. Wij zouden dezelfde keuze gemaakt hebben als Pleio op basis van andere software gebouwd zou zijn.

Reactie van Erik Kraan op 9 Januari 2011 op 1.37

Succes of falen van Pleio ten opzichte van 500 overheidsorganisaties die 500 eigen keuzes maken en (dus) 500 eigen intranetten hebben, valt of staat volgens mij met twee zaken.

 

Ten eerste hebben die 500 organisaties hun eigen beslissingsbevoegdheid. Om iedereen aan Pleio aan te laten sluiten zul je dus het management van 500 organisaties moeten overtuigen of dwingen. (rijks-CIO?)

 

Ten tweede merk ik binnen 1 organisatie -de Belastingdienst (BD)- dat het al moeilijk is om 1 platform voor alle medewerkers te benutten. Er zijn sowieso al meerdere platforms. Er is een intranet voor de BD. Er zijn los daarvan intranetten voor de diverse regio's/units die onderling wel hetzelfde CMS delen. Er zijn discussiegroepen in het groupware pakket Lotus Notes en er is BDPlaza, een initiatief van enkele 2.0 minded mensen.

De werkgerelateerde groepen op BDPlaza zijn allen in een zeer diepe winterslaap. Werkgerelateerde zaken kan of wil men kennelijk makkelijker kwijt in de -zeer levendige- Lotus Notes discussiegroepen. In BDPlaza zijn vooral de prive-gerelateerde groepen actief, omdat iedereen BDPlaza ervaart als iets dat losstaat van het werk. Je moet er apart voor inloggen en kunt er thuis gewoon bij, itt de andere mogelijkheden.

 

De intranetten zijn op een redactie gebaseerd. Reageren kan voor het BD brede intranet sinds kort bij ieder bericht. Voor (sommige?) regiogebonden intranetten zijn er groepen in Lotus Notes. Het merkwaardige is nu, dat ik met mensen van andere unit's/regio's eigenlijk alleen contact heb via de discussiegroep waarin mensen reageren op het achtergrondartikelen-deel van het BD-brede intranet, de zgn. 'Bijlage'. Op elkaars regiosites kijken doen volgens mij niet veel mensen, ik ook niet. Te weinig voor mij boeiende inhoud. Iedereen zou op Rijksweb kunnen, maar ik heb de indruk dat maar een enkeling dat ooit doet. Het is te ver van het bed voor de overgrote meerderheid.

 

En daar gaat het dus om. Pleio zou voor velen iets moeten bieden wat niet ver van hun bed voelt.

 

Tegelijk moet Pleio de openingen bieden om over organisatiegrenzen heen contact te maken op die topics waarop we ons kunnen verbinden aan elkaar, anders heeft het nauwelijks meerwaarde op gescheiden intranetten. Het moet bovendien iets bieden dat beter is dan de huidige mogelijkheden, anders wint het de concurrentieslagen nooit. Dan wordt het een dooie BDPlaza.

 

Reactie van Davied op 8 Januari 2011 op 21.30
Joost, hoe het aan de achterkant georganiseerd wordt, vind ik minder boeiend. Als het maar veilig en efficiënt is en samenwerking tussen organisaties niet belemmerd wordt. Volgens mij hoeft dat nog niet eens door het bij een organisatie te installeren. Een gedistribueerde inrichting kunnen we zelf immers ook organiseren (net als een Google of Facebook). Je voorstel voor dat digitaal bouwblok klinkt interessant. Is dat n.a.v. de mail die ik je stuurde?
Reactie van Joost Geraets op 8 Januari 2011 op 15.40

Je reageert op mijn blog als volgt: "... De overstap die ik wil maken met Pleio is van de situatie waar 500 overheidsorganisaties 500 maal moeten kiezen en vervolgens 500 maal software installeren, naar een situatie waar je één keer een goede basis neerzet zodat organisaties zich kunnen richten op de inhoud en niet op de software...." (bron). Ik vind dat een zeer lovenswaardig streven. Hoewel ik meteen denk aan de storing van alle Rijksoverheidswebsites afgelopen week (bron) of de recentelijke fout rondom het pleio.nl domein (bron) en daarmee de onbereikbaarheid van alle Pleio websites. Mede om dergelijke redenen ben ik meer voor een gedistribueerd model zoals Diaspora. Denk ook aan de principes van P2P en Mesh networking.

 

Het lijkt me geweldig wanneer je / jullie een distributie / 'stack' ontwikkelen die net zoals Diaspora is te downloaden en eenvoudig te installeren. Dan combineer je de goede basis met de kracht van een gedistribueerd model. Dan mogen alle overheden vervolgens zelf kiezen welke digitale bouwblokken ze activeren en welke bouwblokken ze graag (laten) toevoegen / bouwen. En of ze een Pleio subdomein verkiezen of een eigen installatie. In mijn opinie is het zo dat wanneer jullie maximale functionaliteit die op maat te activeren is combineren met maximale transparantie in de vorm van o.a. documentatie en downloads de kans het grootst is dat collega overheden voor Pleio als platform kiezen.

 

Ik denk niet aan een compleet eigen omgeving vanwege één aparte functionaliteit, maar een extra functionaliteit, als digitaal bouwblok, die past in het model dat jij voorstaat. Zo'n digitaal bouwblok moet makkelijk in of tegen Pleio / Elgg aan passen. Dat vergt een duidelijke documentatie van de voor Pleio gekozen open standaarden, api's, koppelvlakken, etc. Waar staan (of komen te staan...) de aanpassingen van Elgg t.b.v. Pleio? Ik denk aan documentatie en downloads.

© 2017   Gemaakt door Dirk Jan van der Wal.   Verzorgd door

Banners  |  Een probleem rapporteren?  |  Algemene voorwaarden