Rechercheurs en internet?!

[Natalie]

Sommige van de lezers weten dat ik ermee bezig ben, anderen niet. Ik ben hard bezig een onderzoek af te ronden naar de politie en internet. Dit in het kader van de masterclass strategisch communicatiemanagement die ik heb gevolgd en met een slim plan kan afronden. Om wat specifieker te worden, de vraagstelling die ik probeer te beantwoorden is:

Wat hebben rechercheurs nodig om op effectieve wijze om te gaan met internet als communicatie- en opsporingsmiddel met de burger?

Om deze vraag te beantwoorden, beschrijf ik allereerst hoe momenteel met internettoepassingen wordt omgegaan binnen de overheid en binnen de politie. Diverse rapporten en situatiebeschrijvingen komen hierbij aan bod. De politiewereld is vrij uniek, dus wat situaties betreft valt een hoop uit te leggen. ;-) Bijvoorbeeld hoe het rapport van de Commissie Posthumus van invloed is op het huidige recherchewerk. Hoe het Openbaar Ministerie een grote rol speelt bij wat wel en niet mag aan opsporingsberichten op tv en internet. Ik weet al dat momenteel niet alle mogelijkheden om via internet aan opsporingscommunicatie te doen, optimaal benut worden.

Vervolgens ga ik de afdeling die belast is met de grote onderzoeken bevragen. Ik ga een aantal medewerkers en het hoofd vragen wat zij denken over de huidige situatie en wat in hun ogen de ideale situatie zou zijn als het gaat om het gebruik van internet in hun werk. Daarbij gaat het me dus om internet als communicatiemiddel met de burger, en niet een middel om informatie over verdachten of daders te vergaren! De website politieonderzoeken.nl is de website die bij uitstek het voorbeeld hiervoor is.

Mijn twee vragen aan de lezer, aan JOU dus, zijn:

1. Wat denk jij dat de spreekwoordelijke beren op de weg zijn, waarom wordt internet momenteel nog niet optimaal ingezet in de opsporing? Is het angst met het onbekende, zijn het privacy-issues, of...?
2. En wat denk je dat nodig is om te zorgen dat de rechercheurs méér met internet willen en kunnen doen?

Bedankt voor het meedenken!

p.s. dit bericht is ook op mijn weblog verschenen!

[Natalie]

@ Ed: dank voor je reactie en het meedenken! Op juridisch vlak wordt hard aan de weg getimmerd met een nieuwe aanwijzing opsporingsberichtgeving, waarvan ik heb vernomen dat de mogelijkheden om met internet daar iets aan te doen vergroot zijn. Moet me er nog even toe zetten die goed te lezen.

Politieonderzoeken.nl wás eigenlijk een experiment en leverde honderden reacties op. Vervolgens moesten al die reacties helemaal 'uitgerechercheerd' worden want je weet maar nooit... enorm veel werk is dus waarschijnlijk ook een flinke beer.

Ik snap dat internet kan worden ingezet voor zowel de opsporing zelf als de opsporingscommunicatie, maar ik wil mij in mijn (communicatie!)plan richten op de tweede, ook al ligt dat in elkaars verlengde. In het eerste ben je vooral als politie zelf aan zet (speuren op internet) en bij het tweede betrek je de burger bij jouw opsporingsonderzoek, opsporing 2.0 dus :-).

Digitaal aangifte doen kan volgens mij al bijna overal, maar inderdaad van maar een beperkt aantal delicten. Ik vind dit echter voor mijn onderzoek niet zo interessant, want het heeft weinig met opsporingscommunicatie te maken.

[Ed van Paassen]

Beren op de weg:
- Wat is een interessant, duidelijk afgebakend en haalbaar pilot project?
- Waarom zou dat project beter moeten werken dan de huidige werkwijze?
- Wie kan een pilot-project van A to Z succesvol leiden, met de bevoegdheid af te wijken van de conventionele weg?
- Juridisch: Waar ligt de grens wat wel en niet mag qua communicatie c.q. opsporingsmethoden. Het is nieuw dus heldere, getoetste richtlijnen en jurisprudentie zijn er niet, terwijl juist de politie daaraan gebonden is. Informatie op internet is niet altijd betrouwbaar. Pseudoniemen en meerdere personen met dezelfde naam kunnen ook tot problemen leiden. Voor iets experimenteels zal de training van de rechercheurs zich in de loop van het pilot project moeten evolueren; je kunt niet alles voorzien.
- Personeel: Ik denk dat internet een vakgebied/specialisme is (net als forensisch onderzoek), dat wellicht hoger opgeleid (duurder) personeel vraagt.

Ik lees: "Daarbij gaat het me dus om internet als communicatiemiddel met de burger, en niet een middel om informatie over verdachten of daders te vergaren!" Waar ligt de grens daartussen? De website politieonderzoeken.nl die je aanhaalt is wel degelijk gericht op het opsporen van verdachten/daders. Zit een burger er eigenlijk wel op te wachten om in z'n (schaarse) vrije tijd betrokken te worden bij (het oplossen van) misdrijven? De politie biedt zelfs geld voor een gouden tip; hoe haalbaar en verantwoord is dat?

Tip: Misschien interessant om als pilot project te evalueren: in sommige regio's is het al een paar jaar mogelijk om als burger digitaal aangifte te doen van kleine misdrijven, zoals diefstal van een fiets.

[Erik Jonker]

Wat je concreet zou kunnen doen om er voor te zorgen dat rechercheurs meer met internet doen: maak een handreiking waaruit duidelijk wordt wat wel en niet kan/mag en met tips/trucs, dat vermindert eventuele onzekerheid over het gebruik van het internetkanaal. In mijn eigenlijk werkpraktijk zie ik bijvoorbeeld dat een verkeerd beeld van privacy leidt tot teveel terughoudend in gebruik van het internetkanaal. Daarnaast is het gewoon een kwestie van ouderwets trainen/opleiden. Zorgen dat er goede voorbeeldprojecten zijn e.d., identificeer personen en/of organisaties die een voorbeeldfunctie vervullen en laat die met een aansprekende pilot starten (olievlekwerking), allemaal redelijk standaard, maar zal ook hier werken.

[Natalie]

@ Martin: maar hóe kunnen we dit dan veranderen volgens jou?

@ Erik: mijn bedoeling is ook niet zozeer om communicatie en internet als twee losse dingen te zien. Ik zie het zo: je hebt communicatie in het algemeen via internet en je hebt opsporingscommunicatie (bijv. ken jij deze boef) en ik richt mij op dat laatste. Net als ik aan Martin vroeg, vraag ik ook aan jou: hóe kunnen we ervoor zorgen dat de rechercheurs bij de politie meer met internet willen doen?

[Erik Jonker]

Kleine nabrander, het onderscheid tussen communicatie (an sich) en internet als middel voor het eigenlijke politie werk vind ik een beetje gezocht, maar dat blijkt impliciet uit mijn reactie ;-) Het gaat immers om de conversatie !

[Erik Jonker]

Zelf zie ik niet zoveel beren op de weg, eerder kansen, bijvoorbeeld door wijkagenten/wijkteams te versterken met behulp van sociale media. Liefst door op bestaande platformen aan te sluiten, enerzijds versterk je de sociale cohesie, anderzijds krijg je veel waardevolle informatie uit het werkveld. Niemand is "tegen" politie als die de eigen buurt/wijk veiliger maakt. Daar werken volgens mij burgers (waaronder ik) graag aan mee. Kan me daarbij allerlei instrumenten voorstellen zoals het op een buurtsite kunnen posten van foto's (vanaf je mobiel) uit je wijk waar je vernieling/graffiti e.d. aantreft, wijkagenten die online om medewerking vragen bij een onderzoek, etcetera

[Martin Pronk]

Toevallig heb ik gisteren op een soortgelijke vraag gereageerd. De politiewereld is inderdaad uniek en de transparantie van het internet maakt dat een 'positieve' boodschap van de politie op andere plekken op het internet weer keihard teniet wordt gedaan. Natuurlijk zal dat ook bij andere instellingen/bedrijven gebeuren maar bij de politie is het wat meer zwart/wit: voor/tegen, open/gesloten etc. Als 'burger' heb ik het idee dat de politie zich nog te eenzijdig IRL beweegt en onvoldoende beseft dat de on- en offline wereld steeds meer één worden.Interessante materie!