Ambtenaar 2.0

samen werken aan overheid 2.0

Terugblik op Ambtenaar 2.0 in 2011: een eindverslag

In 2008 ben ik begonnen met Ambtenaar 2.0 bij het ministerie van LNV met als doel collega's bewust te maken van de ontwikkelingen en mogelijkheden op internet. Sinds 2010 is het Programma Ambtenaar 2.0 betaald door het programma Vernieuwing Rijksdienst. Op 1 januari aanstaande loopt deze financiering af en er is nog geen zicht op verlenging. In deze blog doe ik verslag van onze activiteiten dit jaar. Een eindverslag dus.


Op programma.ambtenaar20.nl kun je teruglezen wat onze opdracht was. Het budget was 200.000 euro (dat is inclusief het loon van twee fte's) en op de site kun je zien hoe dat geld is uitgegeven (zie Financiering). Ik wil bij deze iedereen oproepen om mee te helpen met de evaluatie van het Programma Ambtenaar 2.0 en te controleren of wij als programmamedewerkers ons werk goed hebben gedaan. Reacties en verbeterpunten zijn zeer welkom dus.

 

Business case

Marie Louise en ik zijn de afgelopen twee jaar met een klein budget (dat we niet eens hebben opgemaakt) in heel Nederland actief geweest om het programmaplan ten uitvoer te brengen en een bijdrage te leveren aan de overheid 2.0. Dat hebben we natuurlijk op een 2.0-manier gedaan: samen met anderen. Alleen door te bouwen op energie in het netwerk hebben we zoveel kunnen bewerkstelligen. Dank dus aan iedereen die heeft meegedaan!

 

In de gesprekken die we het afgelopen jaar hebben gevoerd over een vervolg voor het Programma Ambtenaar 2.0 zijn we regelmatig gevraagd om een business case aan te leveren over Ambtenaar 2.0 (en Pleio). Zie 1, 2 en 3. Wat heeft Ambtenaar 2.0 Nederland financieel opgeleverd? Dat blijft natuurlijk giswerk. Wat ik wel weet is dat we veel meer beweging en meerwaarde hebben gecreëerd dan je zou verwachten met 2 fte en een paar duizend euro.

 

Ik denk dat die meerwaarde met name zo groot is omdat we ons niet hebben beperkt tot één organisatie of één bestuurslaag. Alle activiteiten, bijeenkomsten en producten waren overheidsbreed toegankelijk en beschikbaar, waardoor we het potentieel ervan maximaal hebben kunnen benutten. En juist de kruisbestuiving tussen ambtenaren en organisaties heeft de meerwaarde van onze investering nog verder vergroot.

 

Terugblik en cijfers

Wat is er het afgelopen jaar gedaan om uitvoering te geven aan het programmaplan en de overheid 2.0 dichterbij te brengen? In de paragrafen hieronder zal ik alle activiteiten bespreken. Daartoe wil ik beginnen met het noemen van een aantal cijfers en aantallen om de activiteiten van Ambtenaar 2.0 wat in perspectief te plaatsen. Peildatum is 22 november 2011.

 

Hoeveel mensen zijn betrokken bij Ambtenaar 2.0 of maken er gebruik van?

 

Hoeveel mensen hebben dit jaar kennis genomen van bijdragen over de overheid 2.0?

 

Ambtenaar 2.0 weet ambtenaren in heel Nederland te bereiken en in beweging te krijgen (voor de cijfers van 2010, zie de eerdere rapportage). Uit onderzoek van de Hogeschool van Utrecht onder ruim 1000 ambtenaren bij enkele tientallen overheidsorganisaties is gebleken dat de naamsbekendheid van Ambtenaar 2.0 in het voorjaar van 2011 46% was. Ook in 2011 is er weer veel over Ambtenaar 2.0 geschreven in de pers en op internet.

 

Kennis uitwisselen

De belangrijkste doelstelling van Ambtenaar 2.0 is om kennis en ervaringen uit te wisselen tussen ambtenaren bij allerlei verschillende organisaties over hoe je beter, efficiënter, transparanter, interactiever, etc. je werk kunt doen met een 2.0-werkwijze. Daarvoor zijn diverse platformen in gebruik en worden bijeenkomsten georganiseerd waar men vragen kan stellen aan collega's en of ervaringen en tips kan delen. 

 

Online uitwisseling: Behalve de netwerksite (Ning) en de groep op LinkedIn is er dit jaar veel activiteit geweest in de Yammer-groep. Er worden veel vragen gesteld (en antwoorden gegeven) en de wekelijkse Yamjam (online discussie van een uur over een aantal thema's) levert veel kennis op. De online discussies worden vervolgens via Twitter, via de nieuwsbrief en via links op andere platformen breder bekend gemaakt.

 

Bijeenkomsten: In Den Haag is ongeveer elke twee weken een Open Koffie georganiseerd rond wisselende thema's. Ook in o.a. Amsterdam en Den Bosch zijn Open Koffies gehouden. De Dag van de Ambtenaar 2.0 vond plaats in februari en trok zo'n 400 bezoekers. Daar is ook voor de tweede keer de Overheidsorganisatie 2.0 van het Jaar gekozen uit 22 kandidaten. Winnaar dit jaar was het CBG. Alle bijeenkomsten zijn zonder budget georganiseerd.

 

Kennisverspreiding: De boeken van Ambtenaar 2.0 zijn gebundeld en vertaald in het Engels. Er is geen nieuwe druk verschenen, alleen digitale verspreiding. Het sprekersnetwerk heeft bij zo'n 40 overheidsorganisaties uitleg gegeven over de overheid 2.0. Zelf zijn we regelmatig voor advies of presentaties uitgenodigd door BZK (DGOBR, DGBK), EL&I, RVD, SZW, ICTU, RBB, Belastingdienst, Tweede Kamer, ICTU, WRR, RMO, etc., etc., etc.

 

Nieuwe initiatieven

Behalve deze bestaande activiteiten zijn er ook nieuwe initiatieven geweest. Eén van de doelstellingen van dit jaar was ook het management bij overheidsorganisaties te informeren en handvatten te geven over de overheid 2.0. Daarom is een denktank opgericht, is er een tijdschrift uitgebracht en is gestart met een opiniesite bij de Volkskrant. Vanuit het adviseursnetwerk zijn vraagtafels georganiseerd.

 

Denktank: Om ook op bestuurlijk niveau meer aandacht voor de overheid 2.0 te scheppen is er een denktank van Ambtenaar 2.0 opgericht. Dit jaar zijn drie (openbare) tweegesprekken georganiseerd tussen denktankleden: Marise Bout met Mirko Noordegraaf, André van der Zande met Guido Enthoven en Jacques Wallage met Corien Prins. Verschillende leden van de denktank waren ook actief op de Dag van de Ambtenaar 2.0.

 

Tijdschrift: Het tijdschrift van Ambtenaar 2.0 is tot stand gekomen door samenwerking van auteurs, eindredacteurs, fotografen en vormgevers vanuit allerlei overheidsorganisaties. De 12.500 tijdschriften zijn vervolgens door leden van het netwerk verspreid onder collega's. Alleen de druk à € 5000 is betaald. Het tijdschrift bevatten voorbeelden en handvatten om praktisch aan de slag te gaan met de overheid 2.0.

 

Opiniesite: Om ook buiten het netwerk en buiten de overheid het idee van de overheid 2.0 bekend te maken is gestrart met een opiniepagina op de site van de Volkskrant: VKopinie. Wekelijks wordt op woensdag een opiniestuk gepubliceerd door diverse auteurs. In totaal zijn er 25 stukken gepubliceerd die gemiddeld door zo'n 1.500 bezoekers worden gelezen.

 

Vraagtafels: Ook buiten de overheid is kennis aanwezig over Het Nieuwe Werken en de overheid 2.0. Ambtenaar 2.0 heeft daarom contact met zp'ers en bedrijven die op dat onderwerp actief zijn. Gezamenlijk is het idee ontwikkeld van de vraagtafels: op basis van vragen van een overheidsorganisatie worden ambtenaren en adviseurs bij elkaar gebracht om tot oplossingen te komen. De eerste bijeenkomst van de vraagtafels was in Groningen.

 

Kantoorevolutie: Daarnaast heeft Ambtenaar 2.0 samen met het ministerie van EL&I de tentoonstellling Kantoorevolutie opgezet, waar gedurende zes weken in beeld werd gebracht hoe de werkomgeving van ambtenaren in de loop van de tijd is veranderd. De rondleidingen trokken zo'n 350 bezoekers en de tentoonstelling wordt nu uitgeleend aan andere ministeries.

 

Pleio

Op 20 januari van dit jaar is Pleio, het samenwerkplatform van de overheid, geopend. In elf maanden tijd is het gegroeid tot een platform met 19.000 gebruikers, ruim 2000 groepen en meer dan 200 deelsites. Het is duidelijk dat er grote behoefte is binnen de overheid aan een platform waar laagdrempelig online kan worden samengewerkt over organisatiegrenzen heen. Pleio biedt een platform om praktisch invullingen te geven aan werken 2.0.

 

Pleio zorgt voor grote kostenbesparingen doordat allerlei ict-voorzieningen hergebruikt kunnen worden door alle overheidsinstellingen en samenwerkingsverbanden. Daarnaast biedt het de kans om als overheid integraler te werken en beter kennis uit te wisselen (de eerste voorbeelden daarvan zijn al zichtbaar!). Maar Pleio is zelf ook een voorbeeld van cocreatie: er is geen eigen budget, maar overheidsorganisaties dragen hun steentje bij.

 

Om al die redenen draagt dus ook het Programma Ambtenaar 2.0 bij aan Pleio, zowel in geld als in uren. Door te investeren in Pleio wordt de overheid 2.0 een stap dichterbij gebracht en ontstaan nieuwe voorbeelden van werken 2.0 die vervolgens weer gedeeld kunnen worden in het netwerk. Veel leden van Ambtenaar 2.0 maken ook gebruik van Pleio en versterken dat effect. Pleio is overheid 2.0 in de praktijk.

 

Wat ging er niet goed?

Verschillende activiteiten van vorig jaar zijn dit jaar gewoon voortgezet en we hebben enkele nieuwe initiatieven in gang gezet. Maar niet alles wat we wilden bereiken is gelukt dit jaar. Zo loopt de cursus van Ambtenaar 2.0 nog steeds, maar ons voornemen om ook een online cursus of game over werken 2.0 te ontwikkelen voor ambtenaren is niet geslaagd. Het is niet gelukt om de juist mensen en voldoende financiering bij elkaar te brengen daarvoor.

 

Ik heb meegeschreven aan diverse artikelen in boeken en tijdschriften over bestuurskunde, maar het is nog niet gelukt om te komen tot een echte methodiek voor beleid 2.0. Na enkele interessante bijeenkomsten met beleidsmedewerkers waar mooie voorbeelden zijn uitgewisseld is het proces stilgevallen, deels omdat er geen verbinding was met de wetenschap. Ik denk dat de tijd nog niet rijp was.

 

Help mee met de evaluatie

Met deze lange lijst ben ik nog steeds niet volledig: voor de vrijwilligers van Ambtenaar 2.0 is weer een leuke vrijwilligersmiddag georganiseerd, ik ben op uitnodiging van de Duitse overheid in Berlijn geweest om te vertellen over Ambtenaar 2.0, er zijn gastcolleges geweest bij de Haagse Hogeschool, Erasmus Universiteit en de Universiteit van Utrecht en ga zo maar door. Maar ergens moet je een punt zetten.

 

Het gaat er namelijk niet zozeer om hoeveel activiteiten het Programma Ambtenaar 2.0 heeft ontplooid in samenwerking met het netwerk en allerlei organisaties, maar het gaat erom of die activiteiten hebben bijgedragen aan de doelstelling van Ambtenaar 2.0 en van het programmaplan. Dat bepaalt of wij goed ons werk hebben gedaan. En daar willen we graag jouw mening over horen.

 

Het Programma Ambtenaar 2.0 is de afgelopen twee jaar betaald vanuit het Programma Vernieuwing Rijksdienst en het programmaplan is goedgekeurd door de stuurgroep Overheid van de Toekomst. Beide bestaan echter niet meer. Daarom vragen wij als medewerkers van het programma onze doelgroep om ons werk te evalueren. Je kunt je bijdrage kwijt als reactie onder dit bericht. We kijken ernaar uit.

 

 

 

Weergaven: 1811

Opmerking

Je moet lid zijn van Ambtenaar 2.0 om reacties te kunnen toevoegen!

Word lid van Ambtenaar 2.0

Reactie van Esther Verhees op 10 Januari 2012 op 8.59

Ik heb wat later kennisgemaakt met Ambtenaar 2.0. Komend uit het bedrijfsleven, kwam ik erachter dat een aantal zaken binnen de overheid nog helemaal niet zo vanzelfsprekend zijn. Ik was dan ook blij verrast kennis te maken met Ambtenaar 2.0, het heeft mijn werken binnen de Gemeente waar ik werk en die van een aantal collega's enorm beinvloedt. Ook ben ik geinspireerd geraakt door deze manier van werken, kennisdelen, leren van elkaar. Door Ambtenaar 2.0heb ik een hoop andere ambtenaren van andere overheden leren kennen en dat maakt dat je breder kijkt dan alleen je eigen werkomgeving. Of jullie werk doorgaat of niet, jullie hebben iets in gang gezet wat mi niet meer wordt gestopt. Mensen zullen elkaar blijven opzoeken, kennisdelen. We kunnen immers niet meer zonder ;-) Davied en Marie-loze dank julle wel voor jullie geweldige inzet en het enthousiasme voor Ambtenaar 2.0.

Reactie van Davied op 7 December 2011 op 14.24

Dank allen voor de hartelijke reacties en de vele ideeën. Het is nog niet duidelijk of ons werk doorgaat in 2012, maar hopelijk gebeurt er van alles achter de schermen. Een crowdfundingactiviteit zijn we nog niet gestart, hoewel het hoopvol is dat ruim 1200 mensen dit verslag gelezen hebben!  ;-)

Het netwerk Ambtenaar 2.0 bestaat natuurlijk nog wel in 2012. Ik hoop dat komende maandag op de Open Koffie veel mensen komen meedenken over de activiteiten. Meer informatie en aanmelden

@Rob N.a.v. je vraag: tussen die groepen zit zeker overlap inderdaad!

Reactie van Gerdien Bathoorn op 4 December 2011 op 16.42

HalloDavied en Marie-Louise,

Wat hebben jullie fantastisch werk geleverd. Zoveel ambtenaren uit verschillende geledingen op basis van pure interesse  bij elkaar gebracht, zoveel kennisdeling en enthousiasme om te vernieuwen en experimenteren! Voor zover ik weet is dit een unicum en ontzettend 2.0.Het zou wel heel erg jammer zijn als het programma nu zou moeten aflopen. Niet slim, niet 2.0. We hebben extra impulsen nodig, zeker nu de crisis en alle bezuinigingen op ons afkomen is het juist nodig aandacht te blijven houden voor 2.0 zaken. Vaak liggen daar ook de oplossingen. Meer efficientie en meer kwaliteit door kennisdeling. Als we nou eens aan alle gemeentelijke, provinciale en rijksoverheidorganisaties vragen een kleine bijdrage van bijv. 1.000 euro bij te dragen, zijn we er dan niet? 

Reactie van Tamara Huffmeijer op 4 December 2011 op 9.23
Ambtenaar2.0 heeft voor mij enorm veel betekend. Het was het lichtpuntje op het juiste moment. Nu 2 jaar later, kijk ik terug en zie wat voor effect het heeft gehad en nog steeds heeft, ook voor onze organisatie... We willen meer! Er valt nog zoveel te halen, mss in een andere vorm maar Ambtenaar2.0 moet doorgaan en blijven. Davied en Marie-Louise, jullie zijn top!!
Reactie van Viola van Baardwijk op 29 November 2011 op 10.48

De beweging is in gang, waardoor het zonde zou zijn om nu niet door te kunnen pakken!

Ook maak ik direct van de gelegenheid gebruik om Davied en Marie-Louise (en natuurlijk ook alle andere vrijwilligers die hebben bijgedragen aan de enorme groei van Ambtenaar 2.0) complimenteren voor het geweldige pionierswerk in de afgelopen twee jaar. Het enthousiasme waarmee is gewerkt aan de diverse activiteiten is zeker overgeslagen op mij, maar ik denk dat dit voor heel veel andere ambtenaren geldt.

De enorme groei van het aantal gebruikers, groepen en deelsites op Pleio in de afgelopen maanden laat zien dat er een duidelijke behoefte is binnen de overheid aan tools om informatie en kennis uit te wisselen. Maar de vraag is nu of de organisaties en de ambtenaren nu klaar zijn om dit zelfstandig te blijven (door)ontwikkelen. Volgens mij is er (nog steeds) behoefte aan een mate van centrale sturing en enthousiaste aanjagers. Kortom, ik hoop echt dat dat er nog ergens budget gevonden wordt om ook de laatste (afrondende) stappen te kunnen zetten.

Reactie van Esther de Ruiter op 28 November 2011 op 20.14

Beste Davied en Marie-Louise,

Ik ben nog maar kort 'lid' en vind ik dit een geweldig initiatief.

Als aanvulling op onderstaande berichten is het ook goed om te laten zien wat Ambtenaar 2.0 aan 'besparing' heeft opgeleverd. Denk aan kennisuitwisseling, geen dure cursussen meer volgen, minder externe adviseurs etc.

Voor continuering ook lobbyen bij gemeenten (VNG) en provincie (IPO) lijkt mij.

Hartelijke groeten, Esther

Reactie van H.(Henk)W.B. Bogerman op 27 November 2011 op 16.09

Beste Davied en Marie-Louise,

Dit is een goed en duidelijk verhaal. Net als de mij voorgaande reageerders moet ik zeggen dat ambtenaar 2.0 ook een inspiratie bron is waar heel veel van te leren is.

Laten we met ambtenaar 2.0 blijven proberen meer duidelijkheid te scheppen en zeer zeker veel kennis te delen.

Ik blijf graag meedenken.

Hartelijke groet Henk Bogerman

Reactie van Jet Sebus op 27 November 2011 op 12.05

Beste Davied en Marie-Louise,

Wat een rijke inspiratiebron is ambtenaar 2.0 voor mij! (geweest en nu nog steeds). Heel erg bedankt voor alles wat jullie daaraan hebben gedaan. Mooi dat het 'kennisdelen' binnen overheden zo'n geweldige impuls heeft gekregen.

Natuurlijk moet Ambtenaar 2.0 doorgaan! Veel van wat ik nu 'weet' moet ik nog leren toepassen. En dat geldt volgens mij voor velen.  Wat hebben we nodig voor de volgende fase? Wat kunnen we bieden? Die twee ton moeten we toch bij elkaar kunnen krijgen? Kijk alleen eens naar het geld dat overheden jaarlijks uitgeven aan externe adviseurs.

De kennis en ervaring 'uit het Ambtenaar 2.0 netwerk' is voor vrijwel alle overheden in de komende twee jaar relevant, bij inzet van sociale media, het nieuwe werken etc.

 

Doen we met z'n allen een oefening in crowdsourcing hiervoor op de volgende ambtenaar 2.0 dag? Kunnen we Davied en/of Marie-Louise niet voor een paar maanden detacheren, steeds bij een andere overheid, gedurende twee jaar om van daaruit hun werk voort te zetten? Meteen een mooi experiment in onderling uitlenen van expertise?  Ik denk graag mee! Hartelijke groeten van Jet.

Reactie van Mariëtte Pasman op 25 November 2011 op 21.44

Beste Davied en Marie-Louise,

Als nieuweling binnen het Rijk twee jaar geleden, waren jullie voor mij de bron en inspiratie van de moderne ambtenaar. De manier waarop jullie kennis en kunde delen zonder er iets voor terug te vragen(alleen het gebruik ervan), is de basis van @nderswerken. In de kern is dit waar het allemaal omgaat: verbinding leggen tussen alle lagen en mensen binnen en buiten de overheid. Jullie jaarverslag is helder en concreet en nog belangrijker, het is een goed voorbeeld van onlinecommunicatie. Jammer wanneer jullie zouden moeten stoppen. Waarom adopteert het SGO jullie niet? En hoe zit het met universiteiten/opleidingsinstituten die jullie werkwijze gelijk kunnen koppelen aan onderzoek vanuit de praktijk? HIer is veel behoefte aan bij zowel overheid als bedrijfsleven. Een leerstoel social media gefinancieerd door bedrijven/instanties? In plaats van het inhuren van externe deskundigen hetzelfde budget vrijmaken om jullie 'in te huren'? HIermee maak je jezelf 'declarabel'. Er zijn hieronder al veel ideeen vermeld waar ik van harte achter sta. Wanneer jullie verder willen denken over concrete oplossingen, dan sluit ik me hier graag bij aan.              

Reactie van Reinoud van Overbeek op 25 November 2011 op 14.55

Davied en Marie-Louise,

Geweldig om de mogelijkheden van 2.0. mee te maken en er nog voorzichtig in de opereren. Ik ervaar deze beweging als het klappen van de vleugels van een vlinder, die een storm aan de andere kant van de oceaan gaat ontketenen. Het gaat wat mij betreft over het verbinden van onmetelijke menselijke mogelijkheden, die steeds meer in concrete projecten en processen worden vertaald.Om in deze meteorologische beeldspraak door te gaan. Ambtenaar 2.0 heeft kennelijk al de wind in de zeilen.

Misschien kun je eens contact opnemen met Jelle Harkema die jarenlang Intercollegiale Consultatie voor alle rijks top-ambtenaren organiseerde en iedere keer bijeen ander ministerie werd ondergebracht.

Dank voor de inspiratie en het concretiseren van de mogelijkheden!

© 2017   Gemaakt door Dirk Jan van der Wal.   Verzorgd door

Banners  |  Een probleem rapporteren?  |  Algemene voorwaarden