Verslag Lagerhuisdebat "Wat mag een ambtenaar op internet?"

[Pierre Deen]

Het Lagerhuisdebat " Wat mag een ambtenaar op internet?" was een groot succes: Een goede opkomst, en een hoge kwaliteit van het debat en leerzaam. Onder leiding van Roderik van den Bos gingen de ca. 40 deelnemers met elkaar het debat aan. De opstelling van de zaal was zo dat tegenstanders tegenover elkaar stonden, en niet zoals meestal in Nederland náást elkaar, tegenover de regering. De afstand tussen de twee tribunes is 'two arms, two swords and two inches', oftewel je kunt elkaar alleen met het woord bestrijden, niet met het zwaard.

Overlopers

Na het voorlezen van de stelling kozen de deelnemers een kant, om elkaar vervolgens te proberen te overtuigen van hun gelijk. Als je in het debat van mening veranderde kon je 'overlopen'. Er werd als het ware 'met de voeten gestemd'. Omdat voor- en tegenstanders om de beurt het het woord voerden kwamen tegengestelde meningen even vaak aan het woord, en niet de mening met meeste aanhangers.
Bloemen

De drie stellingen werden door Davied van Berlo met een inleiding van context voorzien. Na afloop reikte gastheer Ger de Peuter een bos bloemen uit aan de beste bijdrage. Hij beloonde de bijdrage van de deelneemster die in staat was op een scherpe en toch genuanceerde manier haar mening naar voren te brengen (naam bekend bij de redactie;-)

Hieronder een verslag van de discussie

Stelling 1: Onze ambtenaren moeten verplicht worden om actief te zijn op online netwerken van hun werkterrein.

"Voor je eigen dossier moet je weten wat er speelt in de media en het internet om onzin te kunnen bestrijden. Als ambtenaar ben je vaak inhoudelijk expert op een beleidsterrein."

"Maar niet iedere ambtenaar kan het. Zelfs de telefoon wordt niet altijd goed gebruikt, wat niet per se betekent dat iemand slecht werk levert. Niet iedereen kan met internet overweg. Je kunt het daarom niet verplichten."

"Een ambtenaar is een kenniswerker en daarom is internet onmisbaar. Je moet op internet actief zijn, zeker waar het jouw dossier betreft. Als je het niet kunt moet je de juiste opleiding kiezen en anders een andere carrière overwegen."

"Wat is een netwerk? Een netwerk betekent zoveel, als het over internet gaat weten veel mensen niet eens goed waar de discussie over gaat, laat staan dat je het verplicht stelt."

"In de samenleving wordt internet volop gebruikt, als overheid moet je meedoen om aansluiting te behouden."

Uiteraard bleef iedereen correct in woord en bejegening, maar hier en daar liepen emoties hoog op. Duidelijk was dat het ene kamp er niet in slaagde het gehele andere kamp over de streep te krijgen (wel een paar).

Stelling 2:Ook in zijn vrije tijd mag een ambtenaar publiekelijk niks zeggen dat strijdig is met het beleid van de minister.

"Niemand gelooft dat ambtenaren het altijd eens zijn met hun minister"

"Als je je mening geeft word je niet altijd naar je baan of positie gevraagd. Als ambtenaar heb je kennis van bepaalde onderwerpen, als je die naar voren brengt moet je ook vertellen welke rol je daarbij speelt."

"Op internet is alles openbaar, dat geeft de burger de kans om te volgen hoe besluiten tot stand komen."

"Een democratisch gekozen regering moet goed ondersteund worden door de ambtenaren. Kritische uitingen van ambtenaren tasten het stelsel aan"

"Je bent als ambtenaar aangesteld, je bent het 24 uur per dag, ook op internet dus".

"Als dit zo is mag een ambtenaar zelf niet meer politiek actief zijn".

"Als je standpunt afwijkt van de minister kan je dat best zeggen. Wees dan wel volledig en vertel ook op welke gronden de minister tot haar standpunt is gekomen".

"Via internet kunnen ook ambtenaren makkelijker hun mening verkondigen. Als het vaker voorkomt zal het ook minder snel zwaar worden gewogen, er treedt een vorm van inflatie op. De discussie speelt zich daarbij af binnen een bepaald domein".

Stelling 3: Een ambtenaar die online actief is kan beter later om vergiffenis vragen dan vooraf om toestemming voor zijn uitspraken

"Voordat je communiceert met de buitenwereld moet je een goede risicoanalyse maken over de gevolgen". (hoongelach)

"Waar gewerkt wordt worden fouten gemaakt, hakken en spaanders".

"Een risicoanalyse is misschien overdreven, maar enige bezinning vooraf kan geen kwaad".

"We willen toch dat we een lerende organisatie zijn? Dan moet je ook fouten kunnen maken. Met internet kan je sneller van elkaar leren".

"Soms moet je gewoon naar de meester luisteren, dus vooraf om toestemming vragen".

"Maar, de samenleving verandert, daar moet de overheid ook van leren".

"Je moet niet bang zijn te zeggen wat je wilt, desnoods zoek ik een andere baan".

"De overheid moet zijn daden vooraf toetsen op effectiviteit. Dus vooraf om toestemming vragen, eerst afstemmen".

"Als ik steeds toestemming had gevraagd voor wat ik deed in mijn project, zou het nooit zo'n succes zijn geworden. En het had zeker veel langer geduurd".

"Als je om vergiffenis vraagt vind je zelf ook dat je een fout hebt gemaakt".

"Een ambtenaar heeft een voorbeeldfunctie, een politieagent mag bijvoorbeeld geen drugs gebruiken in zijn vrije tijd".

"Ik word al ambtenaar geacht integer te handelen. Maar ik wil ook het vertrouwen en vrijheid hebben om daarnaar te handelen, en niet vooraf om toestemming te vragen".

[Davied]

Goed verslag, heel leerzaam ... ook iets om naar te verwijzen vanuit de Handreiking!

En trouwens ... we mogen toch best vermelden dat Miriam van Staden tot debater van de dag is uitgekozen? En dat Joost Koomen een eervolle vermelding kreeg? ;-)